Czy wynagrodzenie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

Spółka, która na podstawie umowy najmu zawartej na czas określony, była najemcą lokalu usługowego, postanowiła o wcześniejszym zakończeniu ww. najmu z powodu jego nieopłacalności. To mogło przytrafić się każdemu, szczególnie w okresie epidemii koronawirusa.

W przedmiocie rozwiązania łączącej ich umowy strony doszły do porozumienia, które przewidywało konieczność uiszczenia przez spółkę na rzecz wynajmującego określonej ryczałtowo kwoty wynagrodzenia.

W dniu 29 grudnia 2015 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów wydał dla spółki indywidualną interpretację, znak: IPPB3/4510-833/15-2/DP, w której uznał za nieprawidłowe stanowisko spółki w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów zapłaconego przez spółkę wynagrodzenia za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu.

Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. interpretację przepisów prawa podatkowego, który to sąd wyrokiem uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

WSA w Warszawie uznał, że przepis art. 15 ust. 1 ustawy o CIT zobowiązuje do uwzględnienia całego kontekstu działalności ekonomicznej podatnika, bowiem dopiero z tej perspektywy można ocenić, czy wydatek był poniesiony w celach w nim opisanych czy nie.

Przy czym podzielić należy ocenę, że już sama intencja podatnika zmniejszenia straty (nie tylko zwiększenia zysku), jaką generuje pewien fragment działalności (przedsiębiorstwa), uzasadnia pogląd, że wydatek stanowi koszt uzyskania przychodu.

Strata zmniejsza bowiem przychód, a zatem zmniejszenie albo całkowite wyeliminowanie straty siłą rzeczy prowadzi do zwiększenia przychodu. Notabene, pogląd ten jest trafny i może być wykorzystany w wielu zagadnieniach w sporach z fiskusem.

Od wyroku WSA w Warszawie Szef Krajowej Administracji Skarbowej złożył skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.

NSA podzielił stanowisko WSA w Warszawie stwierdzając, że jeśli rozwiązanie umowy najmu i zapłata wynagrodzenia z tego tytułu tworzą dla podatnika bardziej korzystną sytuację powodującą zwiększenie dochodu, to takie działanie należy uznać za uzasadnione ekonomicznie, a poniesiony na zapłatę dodatkowego wynagrodzenia wydatek ma związek z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.

Dyrektor KIS podzielił argumentację podatnika, zgodnie z którą spółka wypłacając wynajmującemu wynagrodzenie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu dążyła do zachowania i zabezpieczenia źródeł przychodu, a głównym celem transakcji była poprawa jej kondycji finansowej.

Dalszy najem lokalu usługowe w oparciu o dotychczasową umowę okazał się być bowiem nieopłacalny.

Podsumowując, wynagrodzenie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli okoliczności sprawy i motywacja podatnika wskazują, że celem podejmowanego przez niego działania było zabezpieczenie i zachowanie źródeł przychodu zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Istotna przy tym jest należyta dokumentacja tych okoliczności i wdrożenie pewnych i wypracowanych przez specjalistów sposobów wykazywania powyższych okoliczności.

Marcin Malinowski
Adwokat

Kinga Karaszewska
Aplikantka adwokacka