Najczęściej szukane

EN

Eksperci B2RLaw współtworzą I edycję przewodnika The Legal 500: White Collar Crime

Eksperci z B2RLaw, Starszy Partner Bartłomiej Jankowski, Counsel Anna Grochowska-Wasilewska oraz Młodszy Prawnik Kinga Karaszewska, są autorami rozdziału poświęconego polskiemu systemowi prawnemu we właśnie opublikowanym przewodniku The Legal 500: White Collar Crime Country Comparative Guide (Przewodnik prawnoporównawczy w dziedzinie przestępczości gospodarczej).

Przewodniki prawnoporównawcze The Legal 500 są tworzone we współpracy z wiodącymi i uznanymi w danej dziedzinie kancelariami prawnymi z całego świata. Ich celem jest dostarczenie informacji na temat przyjętych rozwiązań prawnych, funkcjonującej praktyki oraz kluczowych problemów w wybranych obszarach prawa.

White Collar Crime Country Comparative Guide został w pełni poświęcony tematyce przestępczości gospodarczej. Eksperci B2RLaw, w części dotyczącej polskiego systemu prawnego, oprócz kompleksowego przedstawienia obowiązujących rozwiązań prawnych, skupili się na aktualnych problemach, dostrzeżonych w toku prowadzonej praktyki.

Pełny raport można przeczytać tutaj.

Czy organy podatkowe nadużywają prawa wszczynając postępowania karnoskarbowe?

Jak pokazuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego[1] (dalej: „NSA”), odpowiedź na tak postawione pytanie bywa niestety twierdząca.

Organy podatkowe często wszczynają postępowanie karnoskarbowe nie dlatego, że dysponują materiałem dowodowym uzasadniającym analizę danego czynu z punktu widzenia Kodeksu karnego skarbowego, a jedynie w celu zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Zgodnie bowiem z art. 70 § 6 pkt. 1 Ordynacji podatkowej (dalej: „OP”), bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Taka praktyka organów podatkowych została uznana przez NSA za niedopuszczalną i określona jako nadużycie prawa.

Jak wskazał NSA, gdyby art. 70 § 1 pkt 6 OP nie istniał, organy podatkowe nie wszczynałyby postępowań karnoskarbowych.

W związku z tym, NSA uznał, że może kontrolować zasadność zawieszenia biegu przedawnienia. W innym wypadku bowiem, naruszone zostałyby cele tej instytucji.

Wskutek tego doszłoby natomiast do sprzecznego z zasadą demokratycznego państwa prawnego instrumentalnego korzystania z regulacji OP.

Weryfikowanie wszczęcia postępowania karnoskarbowego przez sądy administracyjne, jest zagadnieniem kontrowersyjnym. Podnosi się bowiem, że taki zakres kontroli nie wchodzi w sferę działania sądownictwa administracyjnego. Jednakże, NSA stwierdził, że może dokonywać takiej kontroli z uwagi na art. 121 OP, który wyraża zasadę działania w zaufaniu do organów podatkowych.

Art. 70 § 6 pkt 1 OP nie może być zatem podstawą do zawieszenia biegu terminu przedawnienia podatkowego w związku z każdorazowym wszczęciem postępowania karnoskarbowego, jeżeli wszczęcie tego postępowania nastąpiło z przekroczeniem zasady zaufania do organów podatkowych. Wskazywać na to mają okoliczności faktyczne danej sprawy podatkowej.

Co więcej, NSA podkreślił, że dochodzenie przez podatnika swoich praw, dotyczy również możliwości skutecznego podniesienia zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Z tego powodu, weryfikacji wymaga zasadność wszczęcia postępowania karnoskarbowego, a wskutek tego prawidłowość zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Należy bowiem pamiętać, że jeżeli zobowiązanie podatkowe przedawniło się, to postępowanie podatkowe ulega umorzeniu, zgodnie z art. 208 § 1 OP.

Takie podejście sądów administracyjnych jest niewątpliwie korzystne dla podatnika, w szczególności w sytuacji niezasadnego wszczęcia, wobec niego postępowania karnoskarbowego.

Nowe podejście sądów niewątpliwie będzie istotnym orężem w walce z wszczynaniem takich postępowań. Być może będzie również precedensem przełamującym nacechowane formalizmem podejście sądów administracyjnych.

 

adwokat Marcin Malinowski

aplikant adwokacki Jakub Przybyliński

 

[1] Wyrok NSA z 30.07.2020 r. I FSK 42/20.

Wyrok NSA z 30.07.2020 r., I FSK 128/20.

Kancelaria B2RLaw doradzała Polsko Amerykańskiej Radzie Współpracy (USPTC) w sprawie przełomowego projektu połączenia uniwersytetów

B2RLaw (wcześniej JSLegal Jankowski Stroiński & Partners) doradzała USPTC w zakresie prawnych aspektów projektu konsultacyjnego dotyczącego połączenia Politechniki Białostockiej z Uniwersytetem w Białymstoku. Polsko Amerykańska Rada Współpracy jest organizacją non-profit, której celem jest budowanie relacji biznesowych pomiędzy USA i Polską. W tym celu USPTC współpracuje z siecią polskich i amerykańskich organizacji, włączając podmioty korporacyjne, akademickie i rządowe.

Konsultacje obejmowały analizę due diligence, sporządzenie misji i planu dla potencjalnie połączonego uniwersytetu, w tym doradztwo w zakresie sposobu realizacji  planu i określenia wizji nowej jednostki, a także analizę potencjalnych korzyści i ryzyka proponowanego rozwiązania.

Zespół B2R, nadzorowany przez dr Rafała Stroińskiego L.L.M. (Partner) i kierowany przez dr Luizę Wyrębkowską PhD (Counsel), tworzyli: Kinga Kowalska (Starszy Prawnik), Krystyna Jakubowska (Prawnik), Tomasz Michalczyk (Młodszy Prawnik), Inka Kalista (Młodszy Prawnik) oraz Filip Wójtowicz (Młodszy Prawnik).

To był przełomowy projekt, który wedle wszelkiego prawdopodobieństwa będzie miał istotny wpływ na instytucjonalne uwarunkowania systemu kształcenia na poziomie studiów wyższych w Polsce (zarówno w odniesieniu do studiów licencjackich, jak i magisterskich). Gratulujemy USPTC pomyślnego zakończenia prac związanych z realizacją  niezwykle wymagającego projektu! Jako kancelaria B2RLaw, cieszymy się z możliwości uczestniczenia w tak pionierskiej inicjatywie w sektorze edukacji, dzięki czemu mogliśmy pogłębić naszą specjalizację w tym zakresie. Ten oraz inne projekty realizowane przez kancelarię B2RLaw są świadectwem naszego zaangażowania w najbardziej innowacyjne przedsięwzięcia naszych klientów – komentuje Luiza Wyrębkowska.

Czy zakończenie kontroli celno-skarbowej to koniec wyzwań dla podatnika, a może dopiero początek?

Truizmem jest stwierdzenie, że jakakolwiek kontrola prawidłowości działań przedsiębiorcy jest zdarzeniem nietypowym z jego perspektywy i wzbudza liczne wątpliwości, co do jej zasadności.

Ciągłe zmiany w prawie dotykały na przestrzeni lat również poruszanego obszaru, gdyż kontrola celno-skarbowa została wprowadzona do porządku prawnego w 2016 roku.

Abstrahując od przesłanek jej wszczęcia odnotowania wymaga, że zakończenie takiej kontroli nie zawsze oznacza zakończenie postępowania w danej sprawie. Konsekwencją bowiem kontroli celno-skarbowej może być wszczęcie postępowania podatkowego, które z kolei kończy się niejednokrotnie decyzją kreującą stan prawny odnoszący się do podatnika.

Po zakończeniu czynności kontrolnych dokonywanych w czasie kontroli celno-skarbowej, co do zasady sporządza się wynik kontroli, którego doręczenie kontrolowanemu kończy kontrolę celno-skarbową. Naturalnie, jeżeli organy przeprowadzające kontrolę nie stwierdzą nieprawidłowości, doręczenie wyniku kontroli kończy postepowanie.

Po doręczeniu wyniku kontroli kontrolowany podmiot uprawniony jest do złożenia korekty złożonych uprzednio deklaracji podatkowych.

Co istotne, dokonanie korekty po upływie 14 dni od doręczenia wyniku kontroli nie wywołuje skutków prawnych, a więc możemy przyjąć, że jest spóźnione.

To jednak nie koniec.

Nawet pomimo złożenia korekty deklaracji podatkowych przeciwko kontrolowanemu może zostać wszczęte postępowanie podatkowe.

Organ kontrolujący może zwyczajnie nie uwzględnić korekty. Może stwierdzić także, że z uwagi na złożoną korektę deklaracji istnieją przesłanki do ustalenia kolejnego, dodatkowego zobowiązania podatkowego. Co częste, podatnicy nie chcą jednak składać korekt, gdyż po pierwsze – nie zgadzają się z organem a przy tym złożenie korekty zobowiązuje niejednokrotnie do uiszczenia zaległego podatku.

Jak więc widać, istotną okolicznością, warunkującą wszczęcie postępowania podatkowego jest wynik kontroli.

Co jednak, jeżeli kontrolowany przedsiębiorca nie zgadza się z nim?

Jedyną możliwością jest niestety złożenie korekty deklaracji podatkowych. Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 10 września 2019 roku wynik kontroli nie kształtuje praw i obowiązków strony, nie może być więc uznany za decyzję. Wskutek tego, kontrolowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do złożenia odwołania od wyniku kontroli. Prawo wniesienia odwołania będzie przysługiwało stronie dopiero od decyzji wydanej w postępowaniu podatkowym, które zainicjuje się wraz z niezłożeniem korekty.

Sygnalizowana okoliczność jest jedynie wyimkiem z problematyki związanej z kontrolami celno-skarbowymi, a przedstawiony opis nie jest wyczerpujący.

 

Marcin Malinowski
Adwokat

Jakub Przybyliński
Aplikant adwokacki

Czy wynagrodzenie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?

Spółka, która na podstawie umowy najmu zawartej na czas określony, była najemcą lokalu usługowego, postanowiła o wcześniejszym zakończeniu ww. najmu z powodu jego nieopłacalności. To mogło przytrafić się każdemu, szczególnie w okresie epidemii koronawirusa.

W przedmiocie rozwiązania łączącej ich umowy strony doszły do porozumienia, które przewidywało konieczność uiszczenia przez spółkę na rzecz wynajmującego określonej ryczałtowo kwoty wynagrodzenia.

W dniu 29 grudnia 2015 roku Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów wydał dla spółki indywidualną interpretację, znak: IPPB3/4510-833/15-2/DP, w której uznał za nieprawidłowe stanowisko spółki w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów zapłaconego przez spółkę wynagrodzenia za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu.

Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. interpretację przepisów prawa podatkowego, który to sąd wyrokiem uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

WSA w Warszawie uznał, że przepis art. 15 ust. 1 ustawy o CIT zobowiązuje do uwzględnienia całego kontekstu działalności ekonomicznej podatnika, bowiem dopiero z tej perspektywy można ocenić, czy wydatek był poniesiony w celach w nim opisanych czy nie.

Przy czym podzielić należy ocenę, że już sama intencja podatnika zmniejszenia straty (nie tylko zwiększenia zysku), jaką generuje pewien fragment działalności (przedsiębiorstwa), uzasadnia pogląd, że wydatek stanowi koszt uzyskania przychodu.

Strata zmniejsza bowiem przychód, a zatem zmniejszenie albo całkowite wyeliminowanie straty siłą rzeczy prowadzi do zwiększenia przychodu. Notabene, pogląd ten jest trafny i może być wykorzystany w wielu zagadnieniach w sporach z fiskusem.

Od wyroku WSA w Warszawie Szef Krajowej Administracji Skarbowej złożył skargę kasacyjną, która została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny.

NSA podzielił stanowisko WSA w Warszawie stwierdzając, że jeśli rozwiązanie umowy najmu i zapłata wynagrodzenia z tego tytułu tworzą dla podatnika bardziej korzystną sytuację powodującą zwiększenie dochodu, to takie działanie należy uznać za uzasadnione ekonomicznie, a poniesiony na zapłatę dodatkowego wynagrodzenia wydatek ma związek z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.

Dyrektor KIS podzielił argumentację podatnika, zgodnie z którą spółka wypłacając wynajmującemu wynagrodzenie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu dążyła do zachowania i zabezpieczenia źródeł przychodu, a głównym celem transakcji była poprawa jej kondycji finansowej.

Dalszy najem lokalu usługowe w oparciu o dotychczasową umowę okazał się być bowiem nieopłacalny.

Podsumowując, wynagrodzenie za wcześniejsze rozwiązanie umowy najmu można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli okoliczności sprawy i motywacja podatnika wskazują, że celem podejmowanego przez niego działania było zabezpieczenie i zachowanie źródeł przychodu zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Istotna przy tym jest należyta dokumentacja tych okoliczności i wdrożenie pewnych i wypracowanych przez specjalistów sposobów wykazywania powyższych okoliczności.

 

Marcin Malinowski
Adwokat

Kinga Karaszewska
Aplikantka adwokacka

 

This site uses cookies to improve your experience More information.

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close